آفریقا

 

  آفریقا

قاره آفریقا با 30،065،000 کیلومتر مربع حدود 20% از سطح کره زمین را پوشانده. این قاره دارای جمعیتی بالغ بر 877،500،000 نفر می باشد. بلندترین نقطه آفریقا قله اوهورو Uhuru می باشد که بر روی آتشفشان کلیمانجارو واقع است.

طویلترین رودخانه آفریقا نایل Nile دارای 6690 کیلومتر وسعت در کاگرا قرار دارد.

بزرگترین دریاچه آفریقا ویکتوریا بوده و با 69،485 کیلومتر مربع وسعت در تانزانیا واقع است.

کشور سودان با 2میلیون و 376،000 کیلومترمربع وسعت بزرگترین و کشور سیسچلیس با 270 کیلومتر مربع وسعت کوچکترین کشورهای آفریقا هستند.

45% مردم این قاره مسیحی، 40% مسلمان و 15% دارای سایر مذاهب بویژه بت پرست هستند.

کوههای آفریقا

شمال آفریقا

در شمالی ترین بخش آفریقا کوههای اطلس بعنوان بلندترین کوههای شناخته می شوند. چین خوردگی های این رشته کوه تا بیش از 1500 کیلومتر گسترده شده که از مراکش، تونس و الجزایر عبور می کند. بلندترین کوههای ایت بخش در غرب کوههای اطلس قرار دارند. برغم کمبود مسیر، دسترسی به این کوهها چندان دشوار نیست. مسیرها کوتاه و مالرو بوده، قابل شناسایی هستند، راهنماهای زیادی منطقه را می شناسند و حیوانات براحتی بارها را حمل می کنند. بلندترین قله شمال آفریقا کوه توبکال Toubkal 4165 متر می باشد که درست در 75 کیلومتری جنوب شهر مراکش قرار دارد. این کوه دارای رخهایی پرشیب و صخره ای بوده، جنس سنگهایش از گرانیت است و چندین قله فرعی بالای 4000 متر آنرا احاطه کرده اند. در تابستان منطقه بسیار گرم است، اما زمستانهایش پر برف و خشن همراه با برف سنگین می باشد. قله های بلند تا مدتها توسط کلاهکی از برف پوشیده اند، اما این کوهها فاقد یخچالهای طبیعی هستند. درزمستان و بهار حد فاصل فوریه تا می بهترین فصول کوهنوردی بر روی این کوهها می باشد، زیرا برغم گرم تر شدن هوا برف کوهستان هوا را بسیار مطبوع می نماید. البته در اوایل پائیز و پیش از شروع فصل بارشها نیز شرایط برای کوهنوردی کاملا مهیا است.

توبکال 4165 متر

اولین صعود کوه در 6 فوریه سال 1923 توسط V.Berger, H.Dolbeau و Marquis Segonzac صورت گرفت. البته این احتمال نیز وجود دارد که قله این کوه پیشتر توسط افرادی محلی صعود شده باشد، اما اطلاع دقیقی از آن در دست نیست.

 

شرق آفزیقا

در این بخش از آفریقا بدلیل بلند و در دسترس بودن و همچنین توجه زیاد به کوههای این بخش اطلاعات زیادی در دست می باشد.

کلیمانجارو

کوه کلیمانجارو رفیعترین کوه آفریقا آتشفشانی است خاموش در کشور تانزانیا و در مرز این کشور با کنیا.

اما تانزانیا با 945،087 کیلومتر مربع وسعت، در حاشیه غربی اقیانوس هند و جنوب خط استوا قرار دارد. این کشور با حدود 25 میلیون نفر جمعیت دارای حکومت جمهوری است. نژاد مردم آن سیاه، 31% مسلمان، 25% مسیحی و سایرین بت پرست می باشند. زبان رسمی مردم تانزانیا سواحلی و انگلیسی است و پایتخت آن دارالسلام است. همچنین زنگبار از شهرهای مهم و توریستی تانزانیا می باشد. این کشور در 1964 از اتحاد دو کشور زنگبار و تانگانیگا بوجود آمد و همان سال به عضویت سازمان ملل در آمد. واحد پول این کشور شیلینگ تانزانیا می باشد.

تانزانیا با در اختیار داشتن حیات وحشی اعجاب انگیز فخر قاره سیاه به شمار می رود. پارک ملی تانزانیا از جمله مکانهای نادری است که هنوز بشر نتوانسته آنرا کاملا تخریب نماید و بازدید از آن شانس بزرگی است برای انسانهای عصر حاضر وجود حدودا 3000 راس شیر در سیلوسSelous و باقی مانده شامپانزه ها در ماهال Mahale و گومبی Gombe و همینطور میلیونها حیوان اهلی و وحشی در پارک ملی سرنگیتی، تانزانیا را به یکی از استثنایی ترین نقاط دنیا تبدیل نموده.

کلیمانجارو، کوه خداوند

بلندترین کوه آفریقا با 5895 متر، 19،340 فیت ارتفاع، آتشفشانی است نیمه خاموش با کلاه خودی از برف بر تاجش. این کوه جزو قلل هفتگانه دنیا به شمار می رود(بلندترین قلل هفت قاره). دسترسی راحت به کوه باعث هجوم کوهنوردان ، ماجراجویان و جهانگردان به این مکان شده. تنوع مسیرهای صعود، وجود راهنمایان خبره محلی و باربران پرتوان صعود کوه را بسیار راحت و مطمئن می نماید. وجود جاذبه های فراوان در یک نقطه موجب شده تا کلیمانجارو را بدرستی کوه خداوند بنامند.

بلندترین نقطه کوه اوهورو می باشد، شکل کوه نیز بدلیل مستقل بودن این آتشفشان به شکل نیمه گنبدی می باشد و از دوردستها براحتی قابل مشاهده است. در کنار این کوه، کوه مونزی Mawenzi با 5149 متر ارتفاع قله ای است دندانه دار و مستقل در کیبو Kibo که توسط یک گردنه از قله اصلی جدا شده. فلات مابین دو کوه به بیابانی می ماند که 5 کیلومتر وسعت دارد. هر دو کوه فاقد صخره های قابل ذکر می باشند. 7 مسیر راه پیمایی بر روی کلیمانجارو، که البته برخی از آنها بسیار دور افتاده اند که در کنار چشم انداز زیبای یخچال هیم Heim و دیواره بریچ Breach در رخ جنوب غربی کیبو چندان به چشم نمی آید. تمامی رخهای کوه پر شیب بوده و برف و یخ در آنها به چشم می خورد.

نخستین صعود کلیمانجارو در 1889 توسط هنس میر Hans Meyer و لودویک پورشلر Ludwig Purtscheller صورت گرفت.

مسیر مارانگو

شروع مسیر از ارتفاع 1980 متری می باشد که با داشتن راهی پهن به جان پناه ماندارا در 2700 متری می رسد(4 ساعت). کمی پس از ترک ماندارا، درختان بلند بمرور جایشان را به بوته ها می دهند، و بعد جان پناه هورومبو در ارتفاع 3700 متری(5ساعت). گیاهان بمرور محو شده و در مسیر آب کمتری به چشم می خورد. با عبور از یک گردنه به جان پناه کیبو در 4703 متری می رسیم، که در زیر شیب تند کیبو قرار دارد(5 ساعت). نیمه های شب گروهها جان پناه را به سوی دهانه آتشفشان ترک می کنند، تا این قسمت حدود 5 ساعت صرف می شود. از اینجا تا نک اوهورو نیز 1.5 ساعت زمان لازم است تا بام آفریقا فتح گردد.

مسیر ماچامی

از پست نگهبانی پارک ملی در ارتفاع 1900 متری تا جان پناه مچامی در مجموع حدود 5 ساعت زمان لازم است. در بالای این قسمت با عبور از دره ای کوچک و با عبور از علفزار به ابتدای رودخانه می رسیم. با تراورس به غرب و سپس ادامه دادن آن به سمت شمال در ارتفاع 3800 متری به جان پناه شیرا می رسیم. در نهایت با عبور از کنار گدازه ها و برجهای صخره ای در سمت شرق پس از 3.5 ساعت به بام کوهستان می رسیم.

ژانویه و فوریه در تابستان نیمکره جنوبی و همچنین آگوست و سپتامبر در زمستان این نیمکره بهترین ماههای صعود این قلل به شما می روند، زیرا در این ماهها از بارانهای سیل آسای منطقه که بویژه در آوریل، می و نوامبر جاری است، خبری نیست.

کوه کنیا

نام کوه کنیا

ارتفاع 5199 متر، 17057 فیت

موقعیت 0.15- عرض شمالی

37.3 طول شرقی

محل قرار گیری نپال، تبت

بهترین ماههای صعود ژانویه، فوریه، آگوست سپتامبر

نزدیکترین فرودگاه بین المللی نانیوکی، کنیا

اولین صعود 1899

  

کوه کنیا

دومین کوه مرتفع آفریقا کوه کنیا واقع در کشور کنیا و در 70 مایلی ازشمال نایروبی و 10 مایلی جنوب خط استوا قرار دارد.

کشور کنیا با 582،646 کیلومتر مربع وسعت حدود 20 میلیون نفر جمعیت دارد. پایتخت این کشور نایروبی است.

کوه کنیا با فاصله نچندان دور از کلیمانجارو با گستره ای حدود 60 کیلومتر مربع قرار گرفته. یالهایی پر شیب با نمایی از سنگ و یخ به کوه جلوه ای بس تماشایی داده، قلل متعددی دورادور کوه را فراگرفته اند. باتیان Batian با 5199 متر ارتفاع بلندترین نقطه کوه به شمار می رود. نیلیونNelion 5188 متر، لنیان Lenan 4958 متر، پیگوت Piggott 4957 متر، دوتون Dutton 4885 متر، جوهن John 4883 متر از رفیعترین نقاط کوه کنیا به شمار می روند. در این بین بجز باتیان، لنانا و نیلون که قله های مرکزی هستند، سایر قلل فنی بوده و دسترسی به آنها بسیار دشوار می باشد. کنیا در مجموع آتشفشانی است مسن تر از کلیمانجارو.

ژانویه و فوریه در تابستان نیمکره جنوبی و همچنین آگوست و سپتامبر در زمستان این نیمکره بهترین ماههای صعود این قلل به شما می روند، زیرا در این ماهها از بارانهای سیل آسای منطقه که بویژه در آوریل، می و نوامبر جاری است، خبری نیست.

جنوب آفریقا

مولانجی Mulanjie طولانی ترین توده گرانیتی در مالاوی می باشد. کشوری کوچک در جنوب تانزانیا، شمال شرقی زامبیا و شمال موزامبیک. این توده در دشتهایی فراخ، سر از زمین بیرون آورده و بلندترین نقطه آن با 3000 متر ارتفاع قله ساپیتوا Sapitwa نام دارد. کوه مولانجی در دشتهایی بسیار گرم و البته در میان جنگل سرو قرار دارد.

دراکنزبرگ Drakensberg بزرگترین رشته کوه در جنوب آفریقا می باشد، که صدها مایل از لبه جنوب شرقی این بخش از قاره را فرا گرفته. بخشهای عمده رشته کوه از جنس بازالت است و در طی هزاران سال فرسایش بخشهای عمده ای از سنگهای آنرا تغییر حالت داده. بلندترین بخشهای این رشته در حدفاصل لسوتو تا استان ناتال آفریقای جنوبی قرار دارد.

برخی از قلل مهم این رشته کوه عبارتند از:

کوه 3282 آئوکس متر

کوهCowl 3234 متر

کوهCathedral 3004 متر

همچنین بلندترین کوه آفریقای جنوبی Thabana Ntlenyana دارای 3482 متر ارتفاع می باشد.

وسیع و پهناورترین کوه Tabel 1087 متر ارتفاع داشته و در گوشه جنوب غربی آفریقا قرار دارد که به کیپ تاون (پایتخت آفریقای جنوبی) می رسد.

ماداگاسکار جزیره ای است بسیار بزرگ در اقیانوس هند، با وسعت 380 کیلومتر، در جنوب شرقی قاره آفریقا. در باریکه ای از ساحل این جزیره رشته کوهی سر برآورده که جنس سنگهای آن از گرانیت می باشد. Maromokotro با 2878 متر، Ankaratara 2643 متر و Pic Boby 2658 متر ارتفاع بلندترین نقاط این رشته کوه هستند. در اطراف این کوهها، شهرها و روستاها با جمعیت زیاد پراکنده اند .

 

پامیر

 

پامیرPamir 

سرزمین مرتفع پامیر، قلب آسیا، مرز قاره و بام جهان نامیده می شود. بخش میانی منطقه بیش از 60000 کیلومتر مربع وسعت دارد که 8000 کیلومتر مربع آن را یخچال تشکیل داده.

این رشته کوه واقع در کشور تاجیکستان، در شمال شرقی افغانستان و جنوب غربی ایالت سینکیانگ چین می باشد. رشته کوهی با چندین قله بالای 6000 متر ارتفاع. این رشته کوه همچنین دارای پیوستگی با رشته کوههای تیان شان، قراقروم، کولان شان و هندوکوش می باشد.

پامیر دارای زمستانهایی بسیار سرد وسخت و تابستانی خنک است با مناطقی پوشیده از جنگل.

وجود چندین یخچال طویل از جمله یخچال "مورغاب" به طول 231 کیلومتر که طویلترین یخچال دنیا به شمار می رود از شاخصه های این منطقه به شمار می رود.

"یخچال فدچنکو" به طول 70 کیلومتر نیز یکی از بزرگترین یخچالهای جهان به شمار می رود. ارتفاعات کوهستانی پامیر بخش عظیمی از خاک تاجیکستان را فرا گرفته است. جناح های جنوبی پامیر به منطقه عمومی مرغاب در خاک چین وارد می شوند. زبانه های جنوبی رشته کوه به بخشی از رشته کوه هندو کش متصل است. همچنین پامیر از شمال در خاک قرقیزستان به "کوههای آلای" می رسد.

رشته کوه پامیر از مناطق نسبتا مرتفع و مجزایی تشکیل گردیده که شامل مناطق زیر می باشد.

1- رشته کوه اطراف فدچنکو با قلل معروف سامانی (کمونیسم) 7495 متر و کورژنفسکایا 7105 متر.

2- رشته کوه قراتا با قلل مایا کوفسکی 6096

3- رشته کوه قزل سو در جنوب شهر سارق داش با قله بو علی سینا (لنین)

4- رشته کوه بدخشان با قله ودارا 6233 متر

5- رشته کوه زرافشان با قله تارگا 5487 متر 

بلندترین قله پامیر

کوه" سامانی" با 7495 متر ارتفاع بلندترین قله رشته کوه پامیر بوده و در فاصله 500 کیلومتری از جنوب سمرقند، 300 کیلومتری شمال تیریچ میر و 60 کیلومتری جنوب غربی کوه لنین واقع است. این کوه در حصاری از یخچالهای مهم جهان همچون "فدچنکو" واقع است.

در سال 1933 یک گروه تحقیقاتی همراه با چندین دانشمند و 29 کوهنورد زبده به رهبری آبلاکف پس از روزها تلاش و تحمل سختی موفق شدندبه قله کمونیسم برسند.

در تاریخ آمده نام پامیر نخستین بار توسط "مارکوپلو" جهانگرد ونیزی در خاطراتش ذکر شده، وی در سال 1271 میلادی از این منطقه بازدید کرده بود. اما مستند ترین پیمایش پامیر شاید مربوط به "پیر بونووالت" جهانگرد فرانسوی در سال 1886 باشد که از شمال تا جنوب پامیر را طی کرد .

 

هیمالیا

 

هیمالیا، سرزمین برف   Himalaya

 

منشا شکل گیری هیمالیا و تبت

نتایج تحقیقات دانشمندان آلمانی نشان می دهد که در حدود ۱۴۰ میلیون سال قبل هند با یک سرعت بسیار زیاد به به طرف آسیا حرکت و پس از برخورد رشته کوه هیمالایا و فلات تبت را ساخته است. دانشمندان موسسه زمین شناسی "پتسدام" که نتایج تحقیقات خود را در مجله نیچر منتشر کرده اند، کشف کردند که شبه قاره هند در ۱۴۰ میلیون سال قبل و پس از جداشدن از آفریقا و استرالیا با یک سرعت بسیار زیاد به قاره آسیا برخورد کرده و هیمالایا و تبت را شکل داده است. این کشف می تواند درخصوص سرعت صفحه تکتونیک هند توضیح دهد.درحقیقت این صفحه نسبت به دیگر صفحات تکتونیکی که ابر قاره " گوندوانا" را می سازند باریکتر است. به گفته این زمین شناسان، درحدود ۲۰۰ میلیون سال قبل و زمانی که قاره "پانگائا" شروع به تقسیم کرد، بخش شمالی با عنوان " لائورازیا " و بخش جنوبی با عنوان " گوندوانا " شکل گرفتند. گوندوانا در حدود ۱۴۰ میلون سال قبل قاره های آمریکای جنوبی، آفریقای جنوبی، استرالیا و قاره جنوبگان را تشکیل داد. این دانشمندان معتقدند در دوره کرتاسه از ۱۶۵ تا ۳۵ میلیون سال قبل صفحه تکتونیکی هند با سرعت بسیار زیاد، درحدود ۲۰ سانتی متر در سال حرکت کرد و سرانجام در حدود ۵۰ میلیون سال قبل با آسیا برخورد کرد. در این دوره صفحات استرالیا و آفریقا با سرعت کمتری یعنی درحدود ۵ سانتی متر در سال حرکت کردند و قاره جنوبگان بدون حرکت برجای خود ثابت ماند.تیم تحقیقاتی راینر کایند از موسسه پتسدام آلمان با اندازه گیری زمانی که امواج زمین لرزه ای از طریق لایه های عمیق تر به زیر پوسته زمین رسیدند، صفحاتی را که " گوندوانا " را می سازند بررسی کردند. به این ترتیب کشف کردند که پلاک هند به طرز شگفت انگیزی باریک است. در حقیقت در آفریقای جنوبی، استرالیا و جنوبگان " لیتوسفر" بین ۱۸۰ تا ۳۰۰ کیلومتر عمق دارد این درحالی است که در هند عمق این لایه تنها ۱۰۰ کیلومتر است. لیتوسفر از پسته زمین و قسمتی از جبه ساخته می شود.این دانشمندان نشان دادند که در اثر این برخورد هیمالایا و تبت ساخته شده اند

هیمالیای بزرگ

 

رشته کوه هیمالیا به طول 2400 کیلومتر معروفترین، بلندترین و جوانترین رشته کوه آسیا به شمار می آید که شمال شرق پاکستان (پنجاب)، شمال هند (گاروال)، جنوب تبت، کشور نپال و بوتان و ایالت سیکیم هند را در بر می گیرد. این رشته کوه در شمال با فلات مرکزی آسیا و در جنوب با جلگه حاصلخیز هند هم مرز می باشد. (در اصل هیمالیا را پیوند دهنده 6 ملیت اطرافش می دانند، که عبارتند از: بوتان، چین، هند، نپال، پاکستان و افغانستان).

10 کوه از 14 کوه مرتفع دنیا در این رشته کوه واقع شده (4 کوه دیگر در رشته کوه قراقروم قرار دارند). هیمالیا را همچنین سرچشمه سه حوزه آبی بزرگ دنیا یعنی حوزه آبی ایندوس، شاخه های حوزه براهماپوترا و حوزه یانگ تسه می دانند، که برآورد می شود حدود 750 میلیون انسان در حاشیه آبی از آن بهره مند می شوند.

اما گستره 2400 کیلومتری هیمالیا از نانگاپاربات در غرب (در پاکستان) تا نامچه باروا در شرق کشیده شده. ضمن آنکه پهنای این رشته کوه از 250 تا 300 کیلومتر متغیر می باشد. البته این پهنه شامل سه رشته موازی است که از لحاظ ارتفاع و موقعیت جغرافیایی با یکدیگر متفاوتند.

جوانترین این رشته ها دامنه و ریشه هیمالیا با حدود 1200 متر ارتفاع از سطح دریا می باشد. بخش بیرونی این رشته بر اثر فرسایش منطقه طی سالیان متمادی پدیدار شده. به موازات این بخش کوه پایه های هیمالیا با ارتفاع متوسط 2000 تا 2500 متر در مرکز این رشته کوه قرار دارد. در نهایت هیمالیای بزرگ در شمالیترین بخش این رشته کوه عظیم با قللی بالاتر از 6000 متر سر برآورده است. این بخش پیرترین قسمت هیمالیا را تشکیل می دهد، که از مهمترین قلل این منطقه می توان به اورست، کی2 و کانچن چونگا اشاره نمود.

از نظر جغرافیایی نیز بخش اعظمی از نپال و بوتان، ایالت بالتیستان پاکستان، جامو و کشمیر، هیمال پرادش، اوترانچال، سیکیم و آرونچال پرادش در هند در منطقه اصلی هیمالیا قرار دارند. ضمن آنکه بخش کوچکی از جنوب شرقی تبت نیز در هیمالیا واقع است (گرچه در برخی تعاریف فلات تبت را جدا از هیمالیا به حساب می آورند).

 

 

هیمالیای مرکزی نپال Central Nepal Himalaya

 

کشور کوچک و سلطنتی نپال در بخش جنوبی از هیمالیای مرکزی قرار دارد. قسمت اعظمی از بی نظیرترین کوههای دنیا در این کشور واقع شده اند، شامل 8 قله از 14 قله 8000 متری دنیا. که البته نهمین قله 8000 متری نزدیک به نپال، شیشاپانگما بوده و در تبت قرار دارد. جمعیت نپال از چندین قوم شکل گرفته، و بخش بزرگی از آنها را شرپاها تشکیل می دهند که البته سالها قبل از تبت به نپال مهاجرت نموده اند و البته در مرزها شمالی نپال ساکن می باشند. کلام مقدس Om Mani Padme Hum همه جا به گوش می رسد و پرچم تبت در هر سو برافراشته شده. البته مذهب اصلی مردم نپال هندو می باشد و بودائیان تنها در نوار شمالی ساکن هستند. شرپاها در ارتفاع بالای 4000 متر ساکن هستند و عمدتا علاوه بر کشاورزی به اموراتی نظیر راهنمایی گردشگران و کوهنوردان می پردازند.

از نظر موقعیت می توان هیمالیای نپال را به بخشهای ذیل تفکیک کرد:

منطقه " کانجن جونگا " واقع در شرق هیمالیای نپال

هیمالیای "خومبو روالینگ": شامل قلل "اورست، چوآیو، لوتسه و ماکالو"
هیمالیای " ماناسلو" ، شامل:
 "ماناسلو، هیمال چولی و ناگادی چولی"
"آناپورنا هیمال" شامل: "دائولاگیری 1 تا 5 " و "تکوچه"

 

هیمالیای پنجاب Punjab Himalaya

 

هیمالیای پنجاب در جنوب آسیا و البته مابین هند و پاکستان قرار دارد. بخش اعظم پنجاب دشتهایی است که به کوهستانهای شمال محدود می شوند. دسترسی به مناطق کوهستانی در پاکستان از طریق راولپندی و در هند از سریناگار (مرکز ایالت جامو و کشمیر) می باشد. مهمترین و معروفترین کوه این رشته بی شک  نانگاپاربات8125 مترمی باشد که غربی ترین کوه 8000 متری به شمار می رود، و البته نون کون 7135 متر نیز از قلل مهم و معروف این رشته است.

 

بوتان Bhutan Himalaya

 

بوتان در زبان محلی نعره اژدها معنا می دهد. وسعت کوهستانهای این سرزمین برابر کشور سوئیس می باشد. این سرزمین در سرحد شرقی هیمالیا قرار دارد. سرزمین بوتان از چندین قله بالای 7000 متر و همینطور یخچالهایی عظیم شکل گرفته که بویژه در مرزهای شمالی آن مشهودند، و در کنار کوهها تپه های سرسبز و جنگلها سرزمینی سبز و پر آب را بوجود آورده. فرهنگ مردم بوتان نشات گرفته از دین بودایی می باشد و معابد باستانی در سراسر سرزمین پراکنده اند و البته سر و صدای راهبان هر از گاهی از این سرزمین به گوش می رسد. مراسم بودایی در حضور گردشگران و کوهنوردان هر از گاهی دیده می شود، گرچه این کشور در امر ورود توریست بسیار سخت گیر بوده و محدودیتهای زیادی برای ایشان وجود دارد. ضمن آنکه از سال 1996 هیچگونه مجوزی برای صعود به کوهنوردان داده نشده.

از قلل مهم بوتان می توان به قلل زیر اشاره نمود:

چومولهاری 7314 متر

جامیس فاولر پیک 7494 متر

کولا کانگری 7554 متر

 

هیمالیای آسام Assam Himalaya

 

هیمالیا آسام سنتی ترین بخش رشته کوه هیمالیا به شمار می رود که مابین شرقی ترین بخش مرز بوتان در غرب و خم بزرگ رودخانه تسانگ پو در شرق قرار دارد. قله نامچه باروا با 7782 متر بلندترین قله این منطقه می باشد و قلل مرتفع دیگر آن عبارتند از: گیالا پری که خواهر خوانده نامچه پاروا است، کانگتو و نگی کانگ سانگ. البته این منطقه همچنان برای علاقمندان ناشناخته است و از سوی خارجیها کمتر مورد بازدید قرار گرفته. نام آسام به معنای گمراه کننده است و بخشهایی از تبت و هند (آرونچال پرادش) را در بر می گیرد که البته مورد اختلاف دو کشور بوده ولی در حاکمیت هند است.

قله نامچه باروا بلندترین قله آسام هرمی غول آسا از یخ است، که به شکل منفرد بر بلندای جنگلها و کوه پایه های آسام سر برآورده و شرقی ترین قله مرتفع هیمالیا به شمار می رود (حدود 250 مایلی شمال شرقی بوتان). رودخانه تسانگ پو، سه وجه نامچه پاروا را در بر دارد و قله گیالا پری، خواهر خوانده آن در سوی دیگر رودخانه قرار گرفته است. نخستین صعود نامچه پاروا نیز در سال 1992 توسط کوهنوردان ژاپنی صورت گرفت.

 

هیمالیای گاروال Garhwal Himalaya

 

بخش گاروال پیشتر جزو مستعمرات انگلستان بود و اینک جزوی به ایالت اوتارپرادش می باشد. گاروال به بخشهای کوچکتری نیز تقسیم می شود که عبارتند از: چومولی، پائوری گاروال و رودراپرایاگ. در نقشه ها از بخش گاروال با نام هیمالیای کومان نام برده شده. کوههای پوشیده از برف و یخچالهای اطراف آن دره لوش گانگوتری را احاطه نموده. این ناحیه حدود 250 کیلومتری شمال دهلی قرار دارد. در بخش گاروال بیش از 100 قله بالای 6000 متر قرار دارد. بلندترین کوه منطقه ناندادی وی 7817 متر و کمت 7756 مترمی باشند.

از این ناحیه رودهای زیادی سرازیرند که همگی رود مقدس گنگ را آبیاری می نمایند. بر اساس افسانه های هندیها "هیمالیا نه تنها منشا گنگ، که محل تولد خدایان می باشد". زائران رودخانه را تا ابتدای دره به سمت یخچال گانگوتری می پیمایند و عبادت می کنند. روستاهای بدرینات و جوشیمات در جنوب غربی قلل کمت و ناندادیوی، مرکز مذهبی بوده و زائران برای عبادت در آنجا تجمع نموده، با آب مقدس استحمام می کنند.

آب و هوای بخش شمالی منطقه خشک بوده و زمینها لم یزرع می باشند. در مقابل بخش جنوبی دره پر آب و سرسبز می باشد.

 

هیمالیای سیکیم Sikkim-Eastern Nepal Himalaya

 

این منطقه پیشتر مستقل بود ولی اکنون بخشی از خاک هند به شمار می آید. مردم ایالت سیکیم بودایی بوده و بوسیله نپال در غرب و بوتان در شرق محصور شده است. ایالت سیکیم برغم کوچک بودن از قلل زیادی با بیش از 6000 متر ارتفاع شکل گرفته، که البته وجود کوه عظیم کانچن چونگا با ارتفاع 8586 متر بعنوان شرقی ترین قله 8000 متری از ویژگیهای این منطقه به شمار می آید. این کوه مرتفع که از چندین قله 7 و8000 متری شکل گرفته در غرب سیکیم و هم مرز با نپال می باشد. مرکز این ایالت شهر دارجلینگ می باشد.

از قلل مرتفع این ایالت می توان به قلل زیر اشاره نمود:

ژانو 7710 متر

کابرو 7317 متر

کانچن چونگای جنوبی 8476 متر

کانچن چونگا مرکزی 8586 متر

کانچن چونگای شمالی 7741 متر

نارسینگ 5800 متر

کانچن چونگای غربی (یالون کانگ) 8505 متر

زموگپ 7780 متر

پیدایش هیمالیا

حدود 70 میلیون سال قبل شبه قاره هند از قاره جنوبگان جدا شد و به فرمان خداوند سفری طولانی را برای خلق رفیعترین کوههای جهان آغاز نمود. این سفر که از میان دریایی عظیم به نام تتیس صورت می گرفت 50 میلیون سال به طول انجامید (حرکتی حدود 15 سانتیمتر در سال) و با برخورد صفحه عظیم هند به قاره "اوراسیا" به پایان رسید. بر اثر این برخورد لبه جنوبی قاره اوراسیا (فلات تبت) بالا آمد و رشته کوهی را خلق کرد که حدود 2400 کیلومتر طول دارد و اکنون آنرا با نام هیمالیا (به معنای سرزمین برف) می شناسیم.
اما بر اثر این برخورد دریای تتیس هم ناپدید شد. دریایی که امروزه رسوبات کف آنرا می توان در رفیعترین سطح قله اورست یعنی ارتفاع 8000 متری کوه ومحلی بنام نوار زرد مشاهده کرد، جالب است بدانیم در دهه 70 و 80 میلادی سنگواره هایی متعلق به 50 میلیون سال قبل در این محل کشف شد که مربوط به موجودات آبهای کم عمق دریا بود.

ضمنا آنکه فشار صفحه هند به آسیا همچنان ادامه داشته و سالی حدود 67 میلیمتر در دل قاره نفوذ می نماید، که در طول 10 میلیون سال این حرکت موجب حدود 1500 کیلومتر جابجایی می باشد. این جابجایی در سطوح پائین حدود 2 سانتیمتر و در هیمالیا حدود 5 میلیمتر می باشد، که آثار آنرا می توانبشکل زلزله های گاه به گاه مشاهده نمود.

 

کوههای سپید و سیاه

 

هیمالیا ازنظر جنس از دو نوع کوه تشکیل شده است، کوههای سیاه وکوههای سپید. کوههای سیاه قللی هستند که از رسوبات کف دریای تتیس شکل گرفته اند و کوههای سپید قللی هستند که سطح سیاه آنها بر اثر فرسایش از میان رفته و لایه هایی از سنگهایی همانند گرانیت در آنها یافت می شود. قللی نظیر" ماکالو " و "ماناسلو " از این جمله کوهها می باشند، در حالیکه اورست همچنان دارای سطحی از لایه های سیاه رنگ کف دریا است، و این تفاوت اورست را از سایر کوههای عظیم ولی کوچکتر از خود متمایز میکند.

 

قراقروم

 

قراقروم( به معنای کوههای سیاه)   Karakoram

                

رشته کوه قراقروم در شمال شرق پاکستان، شمال هند، غرب هیمالیای نپال(لبه غربی هیمالیا) قرار گرفته و بوسیله رود ایندوس از هیمالیا جدا می شود، با این حال اغلب بخشی از هیمالیا خوانده می شود. شکل کوههای قراقروم عمدتا بسیار تیز و صخره ای می باشد و حتی کوههای برفی آن نیز از برجهای یخی غیر قابل دسترس شکل گرفته. صعود اکثر کوههای قراقروم بسیار دشوار می باشد.

قراقروم دارای آب و هوای خاص خود می باشد، این امر بخصوص در منطقه بالترو و( قله کی2 ) کاملا مشهود است. ماههای جون، جولای و آگوست بهترین ماههای صعود به قلل این منطقه است. معروفترین کوه این رشته بی شک کی2 می باشد که علاوه بر ارتفاع بلندش 8611 متر، بعنوان سرسختترین کوه دنیا نیز شناخته می شود. این کوه به کوه کوهها نیز معروف است و تمامی مسیرهای آن دارای دجه سختی بسیار بالایی است.

( گاشربروم 2 ) با 8035 متر ارتفاع کوتاهترین 8000 متری قراقروم و سیزدهمین کوه دنیاست که بعنوان یکی از راحت ترین کوههای 8000 متری همواره مورد توجه می باشد. این کوه بر روی رشته کوه گاشربرومها و در کنارهیدن پیک ( گاشربروم 1 ) قرار گرفته که با 8068 متر یازدهمین کوه دنیا می باشد. کمپ اصلی و کمپ 1 این دو کوه مشترک است.

( برودپیک ) دیگر کوه 8000 متری قراقروم بوده و با 8047 متر رتبه دوازدهم را در دنیا دار است.

علاوه بر غولهای 8000 متری شاید بتوان از" راکاپوشی" 7788متر، "اگری" 7285 متر، " اسپانتیک" 7027 متر، "ترانگوتاور" 6231 متر و....... بعنوان کوههای افسانه ای این رشته کوه یاد کرد.

هندو کش

 

   هندو کش  Hindu Kush

   

 کلمه هندو کش از زبان پارسی بر این منطقه نهاده شده و به معنای کشنده یا قاتل هندوها می باشد ، این کلمه به سرمای کشنده منطقه و مرگ هندیها بر اثر سرما اطلاق می گردد. پیشتر کوهستان این منطقه را هندو کوه نیز می نامیدند که کاملا برگرفته از زبان پارسی می باشد. رشته کوه هندوکش در جنوب غرب رشته کوه پامیر واقع شده است. این رشته کوه کم و بیش در مرز افغانستان و پاکستان قرار دارد. بطور کل اطلاعات زیادی نیز از کوههای این منطقه در دست نیست و کوههای زیادی را نیز می توان در این رشته یافت که همچنان صعود نشده و بکر مانده اند. این رشته کوه که از شرق به غرب گسترده شده کم و بیش در مرز افغانستان و پاکستان قرار دارد. بخش شرقی این رشته کوه عموما دایره وار و البته بکر و وحشی می باشد که با ارتفاعی نزدیک به 5500 متر کمی کوتاهتر از سایر کوههای آسیای میانه است، ضمن آنکه رشته های فرعی زیادی نیز در این بخش مشاهده می شود. امتداد کوههای این منطقه به جنوب و غرب گسترده می شوند و در نهایت با کاهش ارتفاع به کوهها و تپه های مرکز کشور افغانستان ختم می گردند.

اما بخش غربی این کوهها حالت رشته رشته داشته و مملو از کوههای مرتفع و پر برف می باشد که در میانشان بالغ بر 20 قله بالای 7000 متر یافت می شود. در میان این کوهها تریچ میر با ارتفاع 7690 متر بالاترین ارتفاع را داراست که در قیاس با کوههای بسیاری از مناطق دنیا ارتفاع بلندی محسوب می شود. از ویژگیهای مهم کوهستان این منطقه می توان به هوای نسبتا پایداروقابل پیش بینی آن اشاره نمود.

در قیاس با کوههای اغلب مناطق آسیای میانه، دسترسی به کوههای پوشیده از یخ و برف هندو کش راحت است.

تابستانهای این منطقه گرم و زمستانها پوشیده از برفند.

در نهایت باید توجه داشت بدلیل شرایط خاص سیاسی منطقه هنوز امکان حضور گسترده در آن محیا نیست.

از کوههای هندو کش می توان به قلل زیر اشاره نمود:

تریچ میر 7706 متر

تریچ میر بلندترین قله رشته کوه هندو کش در شمال کشور پاکستان قرار دارد. این کوه به شکل چند شاخه، از قلل فرعی متعددی تشکیل شده که عمدتا صخره ای و پوشیده از یخ و برف می باشد. تریچ میر در جنوب نوشاق و در بخش جنوبی رشته کوه هندو کش قرار گرفته و در اغلب نقشه ها در کشور پاکستان منظور گردیده است. نخستین صعود این کوه در سال 1950 توسط تیمی از کوهنوردان کشور نروژ صورت گرفت.

تریچ میر را به راحتی می توان از چیترال مشاهده نمود، گرچه مسیر صعود از این سو چندان مناسب به نظر نمی رسد. وجود شکافهای یخی متعدد در یخچالهای کوه موجب شده تا هر سال شاهد سقوط گردشگرانی باشیم که برای سیاحت به دامنه های تریچ میر گام می نهند. آخرین روستای نزدیک به کوه روستای تریچ می باشد که در زیان محلی دماغه معنا می دهد. زبان محلی ساکنان منطقه نیز زبان خاوری می باشد.

نوشاق 7492 متر

دومین قله مرتفع هندوکش رفیعترین کوه کشور افغانستان به شمار می رود. این کوه در شمال مرز افغانستان با پاکستان قرار دارد، و البته در شمال تریچ میر. قله نوشاق نیز از چندین قله فرعی تشکیل شده. برغم شرایط امنیتی نامناسب این کوه صعودهای زیادی را به خود دیده، از جمله نخستین صعود زمستانی یک قله بالای 7000 متر در آسیا که در زمستان 1973 توسط هیئتی از لهستان بر روی نوشاق صورت گرفت. در این صعود که به سرپرستی آندره زاوادا انجام می شد، زاوادا به همراه داریوژ پتروسکی موفق به فتح قله از جبهه شمالی گردید. در ضمن نخستین بار این کوه در سال 1960 توسط توشیکا ساکای و گورو لواتسوبوآ کوهنوردان ژاپنی صعود شد. این صعود از مسیر جنوب شرقی و از طریق یخچال قاضی ده صورت گرفت.

لازم به ذکر است نخستین ایرانی فاتح این کوه آقای عظیم قیچی ساز می باشد که در مهر 1385 توانست این قله را صعود کند.

سارا گرار 7349 متر

چهارمین قله منطقه هندوکش کوهی است کاملا مستقل، توده عظیمی از دیواره های گرانیتی و رخهای پوشیده از یخ و برف در دورادور آن.

نخستین بار در سال 1958 تیمی انگلیسی به سرپرستی تد نوریش بر روی قله شمال شرقی تلاشی را صورت داد. اما بدلیل کشته شدن یکی از اعضای تیم آنها ناموفق بازگشتند. یکسال بعد یعنی در 24 آگوست 1959 تیمی 5 نفره از ایتالیایی به سرپرستی فوسکو مارینی موفق شد قله شمال شرقی را فتح نماید. این صعود از مسیر شمال شرقی یخچال نیروقی صورت گرفت.

قلل اصلی ساراگرار عبارتند از قله شمال شرقی با ارتفاع 7349 متر، قله شمال غربی 7300 متر، قله جنوب غربی 7148 متر، قله جنوبی 7307 متر، و قله جنوب شرقی 7208 متر.

داربان زوم 7220 متر

این کوه نخستین بار در سال 1965 توسط کورت دیمبرگر در سفری اکتشافی صعود گردید.

 شاچاور 7084 نتر

گرچه نخستین صعود کوه در سال 1969 از سمت پاکستان صورت گرفت، اما شناخته شده ترین راه دسترسی از طریق دره واخان در افغانستان می باشد، که البته یک دهه پس از نخستین صعود یعنی از سال 1979 به اشغال نظامیان شوروی در آمد. در سالهای اخیر توجهات مختصری به این کوه شده و چندین بار از سمت پاکستان صعود گردیده است که شاید علت آن دور بودن این کوه از منطقه تحت نفوذ طالبان بوده.

کویو زوم 6889 متر

رشته کوهی طویل و با شیبهای تند یخی. این کوه بلندترین قله رشته هندو راج می باشد، رشته ای که به رغم حالت کوچک خود در بخش جنوبی، رشته کوه هندو کش را قطع می نماید. نخستین صعود این کوه در سال 1968 صورت گرفت.

آسو پیک 5800 متر

این کوه در کنار دریاچه زیبای باری قرار گرفته. مدت زیادی از شناسایی این منطقه توسط خارجی ها نمی گذرد. دورادور دریاچه را کوههای زیادی فراگرفته است. نخستین صعود کوه توسط 5 کوهنورد ایتالیایی به سرپرستی روسونی آنجلو در سال 1999 صورت گرفت .

 

کولان شان

 

کولان شان  Kunlun Shan

کولان شان يا کون لون بزرگترين سيستم کوهستاني در آسيا به شمار مي رود. این رشته کوه در لبه شمالی از پهنه خشک فلات تبت درست در وسط رشته کوه هیمالیا و رشته کوه تیان شان قرار گرفته. در سمت غرب نیز با رشته کوه پامیر هم مرز می باشد. بلندترین کوههای این رشته در باریکه شرقی کولان شان قرار دارند. آنها چندین کوه مرتفع با درجه سختیهای مختلف هستند که بلندترینشان کونگور با ارتفاع 7719 متر می باشد. اما کوه نه چندان دشوار موستاق آتا یا پدر کوه یخی با ارتفاع 7546 متر از شهرت جهانی برخوردار بوده و صعودهای به مراتب بیشتری نسبت به کونگور دارد. سوا از این دو کوه مرتفع کوههای بسیاری را می توان در این رشته کوه یافت که البته دوردست بودن و گاها درجه سختی بالا باعث استقبال کمتر از آنها می باشد و درمیانشان می توان به چندین کوه بلند صعود نشده و بی نام نیز اشاره کرد . تعدادی از قلل مرتفع و مهم کولان شان عبارتند از: موستاق 7282 متر، چولپانک لیک 7102 متر، اولوگ موستاق 6987 متر، بوکادابان فنگ 6860 متر، چاکراگیل 6727 متر و امنی مچن 6280 متر.

ماههای جولای و آگوست بهترین ماههای صعود به قلل کولان شان می باشد.

 

تیان شان

 

تیان شان Tian Shan

رشته کوه تیان شان به طول 1200 کیلومتر و عرض 300 کیلومتر در میان کشورهای چین، قزاقستان و قرقیزستان محصور گشته. نام قدیم رشته کوه تانگری تاک به معنای کوههای آسمانی بود ولی چینی ها آنرا به تیان شان تغییر دادند.رفیعترین قله این رشته کوه پوبدا یا پیروزی با ارتفاع 7439 متر بوده که در خاک قرقیزستان قرار دارد و یخچال اینلچیک جنوبی به طول 46 کیلومتر طویلترین یخچال تیان شان محسوب می شود. در این میان ماربل وال با دیواره مرمرین خود همچون الماسی در بخش شمالی تیان شان می درخشد و از سویی چشم انداز کم نظیری از ارتفاعات بلند و ناشناخته چین در جنوب شرقی خود به دوستداران طبیعت عرضه می کند. بخش وسیعی از تیان شان در قرقیزستان گسترده شده. رشته کوه آک شیراک در شرق، فرگانا در غرب و رشته کوه قرقیز در شمال و همینطور تاریمسکایا در خاک چین و جنوب تیان شان قرار دارد. حدود 30 رشته کوه با قللی بالای 5000 متر در بخش میانی تیان شان با شکوهی تمام قرار گرفته اند که دسترسی به آنها چندان دشوار نیست.

 

کوههای آسیا

 

کوههای آسیا

 کوههای چین

کوه های بلند و عظیم چین که به طور های متفاوت گسترش می یابد، استخوانبندی زمین چین را تشکیل داده و به سیتسم های کوهی متفاوت تقسیم می شود. کوه های معروف و بزرگ چین عبارت است از:

"هیمالایا"،"کون لون"،"تیان شان"، " تانگولا"، "چین لینگ"، "دا شینگ آن لینگ"، "تای هانگ"، "چی لیان" ، کوه"هنگ دوان"و غیره.
کوههای"هیمالیا" قوسی شکل است و در مرز با هند، نپال و دیگر کشورها قرار دارد. طول آن 2400 متر بوده و 6000 ارتقاع داشته و مرتفعترین کوه جهان است. قله "اورست" قله اصلی این کوه با 8848.13 متر ارتفاع مرتفع ترین قله جهان است.

کوه "کون لون " از فلات "پامیر"در غرب آغاز می شود و به شمال غرب استان "سی چوان" در شرق امتداد می یابد. طول آن 2500 متر و ارتفاع آن 5000-7000 متر از سطح زمین و قله "کنگور" بلندترین قله آن 7719 متر ارتفاع دارد.
رشته کوه "تیان شان": در قسمت مرکزی منطقه خودمختار"سینگ کیانگ" واقع در شمال غرب چین قرار دارد. ارتقاع آن 3000-5000 متر است و قله "تومور"بلندترین قله آن 7455.3 متر ارتفاع دارد.

کوه"تانگولا": در مرکز فلات "چینگ زانگ" قرار گرفته و 6000 متر ارتفاع دارد. قله "گلادایدونگ" بلندترین قله آن 6621 متر ارتفاع داشته و منشا رود "یانگ تسه" طولانی ترین رود چین است.

کوه "چین لینگ": از شرق استان "گان سو" در غرب چین آغاز شده و به غرب استان"هه نن" واقع در شرق چین امتداد می یابد و به طور میانگین 2000 تا 3000 متر ارتفاع دارد. قله "تای بای" قله اصلی آن 3767 متر ارتفاع دارد و خط نشانه قسمت های جنوبی و شمالی چین است.

کوه"دای شین آن لینگ": از نزدیکی دهکده"مو هه استان "خه لونگ جیانگ" واقع در شمال شرق چین به حوضه بالای رود "لاها" در جنوب امتداد می یابد. طول این کوه 1000 کیلومتر و ارتفاع آن 1500 متر است. قله"هوانگ گانگ" قله اصلی آن 2029 متر ارتفاع دارد.

 

کوه "تای هانگ": در حاشیه شرقی فلات "هوانگ تو" قرار دارد و از شمال به جنوب گسترش می یابد. طول آن بیش از 400 کیلومتر و ارتفاع آن 1500 تا 2000 متر است. قله"شیائو وو تای شان" قله اصلی آن 2882 متر ارتفاع دارد.
کوه "چی لیان": در حاشیه شمال شرقی فلات "چینگ ذانگ" قرار دارد و بیش از 4000 متر ارتفاع دارد.ارتفاع قله اصلی آن 5547 متر است.

 

کوه "هنگ دوان": در جنوب شرق فلات "چینگ ذانگ" و در مرکز اتصال منطقه تبت، استان های "سی چوان" و "یون نان" قرار دارد. این کوه به طور میانگین 2000 تا 6000 متر ارتفاع دارد. قله "کونکا" بلندترین قله آن 7556 متر ارتفاع دارد.

 

کوه "تایوان": در شرق جزیره "تایوان" قرار دارد و از شمال به جنوب امتداد می یابد. این کوه به طور میانگین 3000 تا 3500 متر ارتفاع دارد. ارتفاع قله "یو شان"قله اصلی آن 3952 متر است.
کوه های معروف دیگر چین عبارت است از: "هوانگ شان"، "تای شان"، "هوا شان"، "سونگ شان"، "هنگ شان"، "عه مه"، "لو شان"، "وو دانگ"، "یان دانگ شان" و غیره...

كوه هاي اقيانوسي

 

كوه هاي اقيانوسي

 

كوه هاي زيراقيانوسي درواقع قله هاي آتشفشاني هستند. اين قله ها درواقع جزاير زيردريايي هستند و همان گونه كه گونه گياهي و جانوري در جزاير سطح زمين منحصر به فرد است، گونه هاي حياتي كوه هاي زيردريايي هم منحصر به فرد است. با اينكه در حدود يكصد هزار قله اقيانوسي در جهان وجود دارد، ما فقط اطلاعات اندكي در مورد چند تاي آنها داريم. بزرگترين رشته كوه زيردريايي به وسعت 70 هزار كيلومتر در سراسر زمين كشيده شده است.

 

مائوناکیا

 

 

کوه مائوناکیا در جزایر هاوایی بلندترین کوه کره زمین می باشد. این کوه که آتشفشانی است عظیم ارتفاعش از کف دریا تا قله 10203 متر است که حدود 1300 متر بلندتر از اورست است. تنها حدود 4300 متر از کوه از آب بیرون آمده و جزیره ای زیبا را پدید آورده.

 

کوههای جهان

 

کوههای جهان

حدود یک پنجم سطح زمین را کوهها پوشانده اند و مسکن حداقل 10% از جمعیت جهان به شمار می روند. بیش از نیمی از جمعیت جهان به آبخیزهای کوهستانی وابسته اند. کوهها منابع اصلی آب شیرین جهان به شمار می روند(1). اروژنی یا کوه زایی یک اصطلاح فنی برای توصیف چگونگی شکل گیری کوهها می باشد. این کلمه از ترکیب دو واژه قدیمی یونانی به معنی "کوه" و "تولد" ساخته شده است. (2)

به یک عبارت کوه زمینی مرتفع می باشد. اما منظور از مرتفع چیست؟ می توان ارتفاع بیش از 1000 تا 1500متر از سطح دریا را کوه نامید.(3)

ارتفاع کوتاه: ارتفاع زیر 1000 تا 1500 متر

ارتفاع متوسط: ارتفاع بالای 1500 تا 2500 متر

ارتفاع بلند: 2500 تا 3500 متر

ارتفاع بسیار بلند: ارتفاع 3500 تا 5800 متر

حد نهایی ارتفاع: بیش از 5800 متر (4)

 

محیطهای کم فشار (5)

می دانیم فشار جو در سطح دریا 760 میلیمتر جیوه و فشار سهمی اکسیژن (سهم اکسیژن در هوا)حدود 159 میلیمتر جیوه است. اما خوب است بدانیم فشار اکسیژن در ارتفاع کاهش میابد، به این وضعیت محیط کم فشار(فشار جوی کم) می گویند. پائین بودن فشار جو به این معنی است که فشار سهمی اکسیژن نیز پائین است که موجب کاهش اکسیژن رسانی به بافتها می شود. این کاهش اکسیژن در بافتها موجب هیپوکسی (کمبود اکسیژن) می شود.

سهم اکسیژن در ارتفاع

ترکیب گازها در هوای تنفسی(در ارتفاع) با ترکیب آنها در سطح دریا برابر است. میزان اکسیژن 93/20 درصد، دی اکسید کربن 03/0 درصد و نیتروژن 04/79 درصد از کل هوا می باشد. ولی کاهش فشار سهمی هر گاز (سهم هر یک از گازها در کل هوا) نسبت مستقیم با افزایش ارتفاع دارد (فشار سهمی هر یک از گازها با فشار جوی تغییر می کند). کاهش فشار سهمی اکسیژن منجر به کاهش عملکرد ورزشی در ارتفاع می شود که علت آن کم شدن شیب فشار و تاخیر انتقال اکسیژن به بافتها است
با افزایش ارتفاع، دمای هوا کاهش می یابد. کاهش دما به علت کاهش مقدار آب تبخیر شده در هوا می باشد. در نتیجه، هوای خشکتر می تواند منجر به از دست دادن آب بدن از طریق افزایش دفع نامحسوس آب شود

جدول تغیرات فشار هوا و فشار سهمی اکسیژن در ارتفاعات مختلف

فشار سهمی اکسیژن --- تغیرات فشار هوا --- ارتفاع

0 ------------------- 760 ---------------- 2/159
1000--------------- 674 ---------------- 2/141
2000--------------- 596 ---------------- 9/124
3000----------------526 ---------------- 2/110
4000----------------462 ---------------- 9/96
9000----------------231 ---------------- 4/48

تغیرات دمای هوا در ارتفاعات مختلف

دما- سانتیگراد ----------------------ارتفاع- متر

0------------------------------------------15
1000----------------------------------- 5/8
2000 -------------------------------------2
3000-----------------------------------5/4-
4000--------------------------------- 9/10-
9000--------------------------------- 4/43-

 

تولد کوه نوردی

اما سپاهیان هانیبال در سال 212 میلادی از کوههای آلپ گذشتند. این جمله هانیبال شهرت جهانی دارد که:

کوهها بسیار بلندند اما در هیچ کجا آسمان را لمس نمی کنند.

اما آنها نخستین کسانی نبودند که به کوهی صعود می کردند. پیش از سپاه هانیبال گزنفون در زمستان سپاه یونان را به ارتفاعی متجاوز از 2750 متر در آسیای میانه برده بود. وی در کتاب خود "آناباسیس" از سرمازدگی و کوربرفی یادنموده. همچنین در تاریخ از نبرد اسکندر در بختریا، ازبکستان امروزی (در پای رشته کوه پامیر) یاد شده که مربوط به سال 328 می باشد.

اما بسیار تولد کوهنوردی را در سال 1492 زمانیکه آنتوان دو ویل به فرمان شارل هشتم پادشاه فرانسه به کوه ایگل با ارتفاع 2077 متر که برج عظیمی از صخره است، صعود کرد می دانند. با این حال حدود سه قرن طول کشید تا انسان دیگری به هدف فتح کوهی خود را به دردسر اندازد. ژاک بالما بازرس خزانه داری به همراه میشل گابریل پاکار که پزشک دهکده شامونی دار بود به قصد بردن جایزه ای برای فتح مون بلان عازم این کوه شده و درست در تابستان 1786 برفراز این کوه ایستادند. با صعود مون بلان عملا کوهنوردی متولد شد.(6)

کوهنوردی امروزه بیش از یک ورزش مفرح که بیشتر ماجراجویی است و از بخشهای مختلفی همچون: کوه پیمایی، صخره نوردی، یخ نوردی، اسکی کوهستان و...... تشکیل شده.

 

بی شک آشنایی با رشته کوههای و کوههای مرتفع دنیا در امر گسترش ورزش کوهنوردی نقش بسزایی دارد، از اینرو بر آنیم تا با معرفی کوههای رفیع جهان (آنچنان که در توانمان باشد) به این امر در کشورمان یاری رسانیم. بدیهی است ایجاد چنین دائراه المعارف گسترده ای بدون ایراد نخواهد بود و نیاز به پشتیبانی، همکاری و همفکری تمامی علاقمندان کوهنوردی دارد.